Namana, ani awwaalcha waadaawwan durii keessa deddeebi’eera—dhugumaan, pirojeektonni amanamummaa kun yeroo dhufanii deeman hordofeera. Isaan keessaa gariin iftoomina ati barbaaddu hunda qabu turan. Ta’us, isaan keessaa tokkollee harka caalu tasa hin dukkanne. Isaanis qofa—jecha akkamiin jedhama?—akkuma waan coollaganitti lakkaawamu. Suuta jennee waan ilaallu fakkaata, garuu utuma ati ija sitti hin dabalini badu; sagalee guddaa malee, callisumaan... cal-dha'ii qofaan. Kun immoo yaadni isaanii gadhee waan ta'eef miti. Lakki, gufuuwwan xixinnoo fi walitti bu'iinsa walirra hin cinne dabalatee dha. Akka waan utuu ati hin hubatin waan hundi si harkaa mucucaatuu ti—dhangala'aa bishaanichaas namni caqasuu barbaadu hin jiru.
Yeroon jalqaba $SIGN keessa duduubatti ilaalu nan yaadadha, dhugumaan dubbachuuf, waan guddaa tokko hin eigne. Ofii isaa afuufee namatti hin mul’isu ykn mata-duree oduu ta’uuf hin iyyu. Lakki—inni dhimmoota xixinnoo fi dhokatoo ta’an keessa jira. Mee PDF-wwan halkan keessa ergaman yaadi—eeyyee, ani halkan sa’aatii 8tti, utuu iji koo dhibu nan erga. Yookiin immoo himannaa akka dinnicha ho’aa harka tokkoo gara harka biraatti darbataman, utuu namni tokko dhugummaa isaa hin mirkaneessin sanduuqa ergaa (inbox) shan keessa kan deeman. Tokkoo tokkoo dabraa kanaan, amanamummaan sun suuta suutaan hirdhachaa deema. Amalli $SIGN guutummaan isaa iyyi utuu hin ba'in achuma jala ta'ee, waan hunda dhugoomsuu dha—akka wanti tokkollee ulfaatina isaa hin dhabne gochuu dha.
Kunoo dhimmi nama dinqu: gama teknikaatiin, $SIGN adeemsa mirkaneessii akka... ujummoo bishaanii (plumbing) ilaala jedheen yaada. Akka ijaarsa bu’uraa malee, akka mala kiriyiptoo calaqqisu ykn NFT-wwan gurguddoo ji’a tokko booda badanii miti. Kun hundi waa’ee mirkaneessii sanaa jireenya guyyaa guyyaa keessa mamsuu dha. Hamma wanti tokko cabutti—ykn hamma inni hojii isaa sirriitti hojjatutti—atillee hin hubattu. Akkaataa inni itti hojjatu baay'ee nama dinqa.
Wanti dhugumaan na ajaa'ibe, intarneetiin dookumentootaa hammam akka miidhame dha. Namoonni waan mirkaneessuu hin dandeenye amanu—uff, waa’ee kanaa natti hin himin. Wal-diddaan ni dabala, murteewwan ni rarra’u, amanamummaan immoo ni manca’a. Pirojeektii akka $SIGN yeroo hunda miidiyaa hawaasummaa irratti (trending) hin argitu, garuu namoonni duuba jiran kun raawwii isaa yoo milkeessan? Dhugumaan, amanamummaa sana sadarkaa callisaa ta’een, utuu namni hin beekin deebisee ijaaruu danda’a. Kun akkuma ujummoo bishaanii ijaan hin mul’anne irratti qabeenya kee kuufachuuti. Hojjachuu isaa ni argina. Ammaaf... ani duubatti jedhee hordofaa jira.